Ugrás a tartalomhoz Lépj a menübe
 


Orvosok és történészek találkozója (Lengyel sajtóvisszhang)

2011.01.13

Kép

Orvosok és történészek találkozója...

 

2010. szeptember 30. és október 2. között megrendezésre került egy nemzetközi tudományos konferencia három szepességi község résztvételével: Késmárk, Léva, Nedec. Orvosok és történészek gyűltek egybe, hogy megemlékezzenek Genersich Antalról, Késmárk szülöttéről. Genersich Antal (1842-1918) az MTA rendes tagja, a kórbonctan professzora, és a Budapesti Orvosi Egyetem rektora volt. Mint kiváló tudós, néhány évvel Robert Koch előtt bebizonyította, hogy miben különbözik a veszettség az emberek és az állatok esetében.

Dr Genersich Antal 150. születési évfordulója alkalmából 1991-ben megalakult az Ő nevét viselő alapítvány. Az alapítvány fő célja, hogy erősítse a kapcsolatot a német, lengyel, szlovák és lengyel szervezetek között, valamint kutassa a Genersich család gazdag töténeti múltján alapuló történelmi, és tudományos értékeket.

A konferencia alkalmával a nedeci Dunajec várban találkoztak a Lengyel- Magyar Baráti Társaság Lubaczówban szervezet tagjai. Ewa Jaworowska-Mazur igazgatónő köszöntő beszéde után az egyesület elnöke, Zenon ?wiatek vette át a szót, majd Sebestyénné Majchrowska Ewa beszélt Érd-Lubaczów testvérvárosi együttműködéséről. A konferencia alatt Dr. Szalay Imre Csaba úr az előadássorozatot következő témával kezdte meg: „A katyńi mészárlás. Orsós Ferenc a budapesti törvényszéki orvos élete és munkássága.” Orsós Ferenc azon 12 orvos egyike volt, akik 1943 áprilisában a Nemzetközi Bizottság színeiben Katyńba kerültek, hogy saját kezüleg végezzék el a meggyilkolt lengyel tisztek boncolását, és megállapítsák a gyilkosság pontos idejét. Orsós Ferenc egyedi módszerek szerint vizsgálta a holttesteket. Egy ilyen új módszernek számított a koponya mésztartalmának elemzése. A mészkiválás a földben csak egy bizonyos ideig megy végbe. Orsós Ferenc doktor is aláírta a vizsgálatot lezáró jegyzőkönyvet, miszerint a mészárlást az NKVD követte el 1940 tavaszán. Mivel Orsós Ferenc  számos a népírtással kapcsolatos dokumentum birtokában volt, ezért 1945. december 6- án elhagyta Magyarországot, félve az orosz hadsereg közeledtétől. Rövidesen megfoszották a MTA tagsági címétől, és 1946- ban a „népbíróság” háborús bűnösnek nyilvánította. Emiatt nem térhetett vissza Magyarországra.

            A következőkben Dr. Kubassek János mutatott rá arra milyen fontos szerepet játszottak a négy nemzet fiai a Szepesség és a Tátra kutatásában, felfedezésében. A magyar, lengyel, szlovák és német kutatók számos írást hagytak az utókorra. Érdemes megemlíteni, hogy a Magas- Tátráról szóló első tudományos leírás Frölich David késmárki kollégiumi professzor tollából való, 1615-ből. A tátrai térképeket csak 1723- ban hozta nyilvánosságra Bél Mátyás. A Tátra számos külföldi kutatót is foglalkoztatott.   Bucsek Henrik „Tátrai kalauz” c. írása több kiadást is megért magyar, lengyel, szlovák, ill. német nyelven.

A találkozó végén a résztvevők a régió iránt ébredt érdeklődésük tanúsága képpen számos kérdést tettek fel.  Az érintett kérdéskör főként arra összpontosult, hogy a Szepesség történelmi hagyatékát miként alakította a magyar kultúra a történelem folyamán.

                                                                                                                        Elżbieta Łukus

„Na Spiszu” (Nr 3-4(76-77) 2010

 

 

Spotkanie lekarzy i historyków . . .

W dniach od trzydziestego wrze?nia do drugiego paĽdziernika 2010 roku odbyła

się międzynarodowa ,naukowa konferencja w trzech spiskich miejscowo?ciach:

Kieżmarku, Lewoczy i w Niedzicy .Spotkali się lekarze i historycy,aby uczcić osobę doktora Antala Genersicha pochodz?cego z Kiezmarku .Żył on w latach 1842 – 1918.

Antal Genersich był członkiem zwyczajnym Węgierskiej Akademii Nauk, profesorem patologii medycznej i rektorem Uniwersytetu w Budapeszcie. Jako wybitny naukowiec udowodnił kilka lat wcze?niej przed Robertem Kochem różnice występuj?ce w rozwoju gruĽlicy u ludzi i bydła.

Z okazji 150 rocznicy urodzin dr Antala Genersicha w 1991 roku powstała fundacja jego imienia. Głównym jej celem jest umacnianie kontaktów między stowarzyszeniami niemieckimi, polskimi, słowackimi i węgierskimi oraz odkrywanie wielokulturowych i wielojęzycznych warto?ci historycznych i naukowych w oparciu o bogate tradycje rodziny Genersichów. Podczas konferencji na Zamku Dunajec w Niedzicy spotkali się członkowie Towarzystwa

Polsko – Węgierskiego w Luboczowie. Po ciepłych słowach powitania pani dyrektor Ewy

Jaworowskiej-Mazur, głos zabrał prezes Stowarzyszenia -pan Zenon Swatek.

Następnie pani Ewa Sebestyenne -Majchrowska przedstawiła współpracę partnerskich miast :Erd i Lubaczow. Podczas konferencji zostały wygłoszone referaty przez dr Csaba Imre Szalay na temat „ Zbrodnia katyńska. Życie i praca Ferenca Orsosa, profesora medycyny s?dowej w Budapeszcie. Prelegent przybliżył postać węgierskiego doktora Ferenca Orsosa, jednego z dwunastu lekarzy, którzy w kwietniu 1943 r. udali się w składzie Międzynarodowej Komisji do Katynia, aby osobi?cie dokonać sekcji zwłok zamordowanych polskich oficerów oraz ustalić czas popełnienia zbrodni. Ferenc Orsos zastosował swoiste metody badania ciał zmarłych. Jedn? z nich było badanie zawarto?ci wapnia w czaszce denata. Odkładanie się wapnia w ziemi następuje proporcjonalnie do czasu. Dr Orsos był jednym z sygnatariuszy protokołu końcowego, w którym ustalono, że mordu dokonało NKWD na wiosnę 1940 roku. Ferenc Orsos posiadał ważne dokumenty o ludobójstwie w Katyniu, dlatego 6 grudnia 1945 r. w obawie przed zbliżaj?c? się armi? sowieck? opu?cił Węgry. Wkrótce został pozbawiony członkostwa Akademii Nauk, a w 1946 r.”s?d ludowy” ogłosił go głównym zbrodniarzem wojennym. To spowodowało , że został zmuszony do pozostania poza granicami kraju.

Kolejny referat wygłosił dr Janos Kubassek - dotyczył badaczy, odkrywców Spisza i Tatr.

Wykładowca wskazał jak? rolę odegrali synowie czterech narodów w odkrywaniu Tatr i Spisza. Udział badaczy węgierskich, słowackich, polskich i niemieckich przekłada się na szereg różnorodnych publikacji Warto zaznaczyć,że pierwszy opis naukowy Wysokich

Tatr pochodzi z 1615 roku. Wykonał go profesor kolegium z Kieżmarku Dawid Frolich.

Natomiast mapy zostały opublikowane w 1723 roku przez Matyasa Bela. Tatrami interesowali się tez zagraniczni badacze. Podkre?lony też został wkład Henryka Bucseka, który zredagował „Przewodnik po Tatrach” doczekał się kilku edycji w języku węgierskim, słowackim, polskim i niemieckim.

Na zakończenie spotkania jego uczestnicy zadawali wiele pytań ?wiadcz?cych o ich

zainteresowaniu regionem. Poruszane zagadnienia dotyczyły wpływów, ?ladów kultury węgierskiej w dziedzictwie kulturowym Spisza.

 

Elżbieta Łuku?

Na Spiszu” (Nr 3-4(76-77) 2010